Św. Mateusz Ewangelista
Imię Mateusz tłumaczy się jako „dar Boga”, czyli znaczy tyle co Bogdan, albo Teodor. Spośród czterech Ewangelistów tylko on i św. Jan należeli do grona apostołów Jezusa. Niestety, o jego dzieciństwie i latach młodości nie ma żadnych informacji. Wiadomo jedynie, że pochodził z Kafarnaum, był synem Alfeusza i miał drugie imię Lewi. A do grona Dwunastu został powołany przez Jezusa w chwili, gdy pracował w komorze celnej. Mateusz był bowiem celnikiem, czyli poborcą podatkowym. W ówczesnej sytuacji politycznej, jako urzędnik państwowy, wysługiwał się więc imperium rzymskiemu, które dla Żydów było okupantem. Nic dziwnego, że musiał budzić pogardę. A jednak Zbawiciel dojrzał w nim zadatki na bliskiego ucznia, który miał stać się bezpośrednim świadkiem Jego nauczania i cudów.
Po Zmartwychwstaniu i Wniebowstąpieniu Pana Jezusa zamieszkał prawdopodobnie w Palestynie. Właśnie w tym czasie spisał to, co słyszał i widział, chodząc u boku Mistrza. I tak powstała jego Ewangelia, adresowana do wspólnoty judeo-chrześcijańskiej, podkreślająca wypełnienie przez Nowy Testament zapowiedzi Starego Testamentu. Zasadza się ona na pięciu wielkich mowach: Kazaniu na Górze, w którym nakreślone są zasady moralne Królestwa; mowie misyjnej – charakteryzującej posłańców Królestwa; przypowieściach – wyjaśniających tajemnice Królestwa; mowie do uczniów – określającej braterskie życie według zasad Królestwa; a także mowie eschatologicznej – wzywającej do gotowości na ostateczne nadejście Królestwa. Swoją Ewangelię rozpoczyna rodowodem Jezusa, aby dowieść, że jest On potomkiem Abrahama i Dawida, a więc oczekiwanym Mesjaszem. Tylko on uwiecznił pokłon Trzech Króli, rzeź niewiniątek, ucieczkę do Egiptu i opis sądu ostatecznego, a także treść niektórych przypowieści.
Wedle tradycji św. Mateusz udał się później do Etiopii, Persji, albo krainy Partów. Podobnie jak większość apostołów zginął śmiercią męczeńską, być może został ścięty mieczem, ponieważ tak przedstawia go ikonografia. Jego relikwie zostały przeniesione ze Wschodu do Włoch i już w X wieku spoczęły w Salerno koło Neapolu.
Michał Gryczyński
Obecnie w liturgii przeżywamy rok A, w którym większość czytań pochodzi właśnie z ewangelii wg św. Mateusza
fot. Archiwum
