W Rzymie Wielki Post ma postać pielgrzymki po najstarszych kościołach starego miasta. Są one nazywane stacjami. Tradycja ta sięga czasów, gdy cała wspólnota wierzących gromadziła się każdego dnia w innej parafii, by modlić się tam pod przewodnictwem papieża.
Tradycja stacji w różnych wiekach przybierała różną postać. W ostatnich dziesięcioleciach trochę przygasła. Być może komuś się wydawało, że jest przestarzała, że dziś nadszedł czas na nowe formy przeżywania Wielkiego Postu, bardziej ekspresyjne czy spontaniczne. Nic jednak nowego nie wymyślono. Przed paroma laty tradycję tę odnowiono. Co ciekawe, nie uczynili tego rodowici rzymianie, lecz obcokrajowcy z kraju, który jest symbolem nowoczesności, a mianowicie amerykańscy klerycy. W Rzymie posiadają własne seminarium duchowne. Odnowione przez nich stacje przypominają adwentowe Roraty. Odbywają się wcześnie rano w sugestywnej scenerii antycznych kościołów. Przy tej okazji proboszczowie otwierają zazwyczaj przed wiernymi najstarsze zakamarki kościołów. Z reguły są to podziemne krypty, a w rzeczywistości pozostałości po antycznych kościołach czy rzymskich domach, na których później, zazwyczaj w średniowieczu, wybudowano stojące do dziś świątynie. Schodząc do tych podziemi, możemy choć na chwilę znaleźć się dokładnie w tych samych murach, gdzie przed niemal dwoma tysiącami lat w Wielkim Poście gromadzili się wokół biskupa Rzymu pierwsi chrześcijanie.
Popielec na Awentynie
Benedykt XVI zachęca do odnowy tej tradycji. Sam przybywa na pierwszą stację. Jest nią kościół św. Sabiny na Awentynie, a zatem na jednym z siedmiu wzgórz Rzymu. To właśnie tam papież sprawuje liturgię Środy Popielcowej. Nie jest to liturgia poranna przygotowywana przez amerykańskich seminarzystów, lecz ta oficjalna z wszystkimi dostojnikami rzymskiego Kościoła. Eucharystię poprzedza liturgia pokutna z innego kościoła na tym samym awentyńskim wzgórzu, a mianowicie św. Anzelma. To właśnie tam ma swoją siedzibę opat prymas benedyktynów, który koordynuje i reprezentuje wobec papieża wszystkie benedyktyńskie opactwa na świecie. Ministrancką brać może natomiast zaciekawić fakt, że to też tam, na Awentynie, znajduje się najsłynniejsza chyba szkoła kształcąca specjalistów od liturgii, a mianowicie Papieskie Ateneum Anselmianum. Ale dość dygresji o św. Anzelmie, skąd papież prowadzi procesję pokutną do św. Sabiny. Ważne, że tam, jak każdy katolik, papież nadstawia głowę do posypania popiołem. W wypadku papieża posługę tę spełnia kardynał, którego św. Sabina na Awentynie jest kościołem tytularnym. Aktualnie jest to kard. Jozef Tomko, Słowak, dziś już emeryt, który w przeszłości był odpowiedzialny w Watykanie za wszystkie kraje misyjne.
Rekolekcje w małej „cerkwi”
Stałym punktem papieskiego Wielkiego Postu jest spotkanie z kapłanami rzymskiej diecezji, nazajutrz po Środzie Popielcowej albo tuż potem. Zwyczaj ten wprowadził Jan Paweł II, a Benedykt XVI go podtrzymał. Jego postać bywa różna. W pierwszych latach pontyfikatu Ojciec Święty odpowiadał na pytania księży pracujących w parafii, którzy dzielili się z nim swoimi problemami i radościami. Ostatnio papież praktykuje z nimi tak zwane lectio divina, a zatem pradawną praktykę modlitewnego czytania Pisma Świętego, na której odnowie Benedyktowi XVI bardzo zależy.
Zgodnie z dobrym zwyczajem, obecnym jeszcze w polskich parafiach, papież odprawia też wielkopostne rekolekcje. Czyni to razem ze swymi najbliższymi współpracownikami. Nauki głoszone są w Pałacu Apostolskim w kaplicy Redemptoris Mater. Spośród innych watykańskich kaplic wyróżnia się ona wschodnim, neobizantyjskim wystrojem. Ot, taka mała „cerkiew” w Watykanie. Powstała na zamówienie Jana Pawła II. Papież wysłuchuje kilku nauk dziennie. Rekolekcje trwają cały tydzień. Na ten czas zawieszona zostaje cała działalność papieża. Nie ma audiencji ani żadnych spotkań. Papież się modli. Zwyczaj tygodniowych rekolekcji wprowadził Pius XI w 1929 r. Prowadzenie rekolekcji dla papieża to rzadki przywilej i wielkie wyróżnienie. W 1975 r. Paweł VI o rekolekcje poprosił ówczesnego biskupa krakowskiego kard. Karola Wojtyłę.
Droga w Koloseum i pytania młodych...
więcej w numerze lutowym "KnC - Króluj nam Chryste"
Krzysztof Bronk, Watykan
fot. J. Tomaszewski/KnC
| « poprzedni | następny » | « wróć |
